Technisch en bouwkundige tips

Zowel aanpassingen aan het interieur als structurele ver(nieuw)bouwingen komen aan bod in dit onderdeel. We gingen hiervoor te rade bij enkele actoren op het terrein. Dit is geen allesomvattende opsomming. We  nodigen scholen, verenigingen en lokale besturen uit om hun kennis te delen en zo bij te dragen tot meer gedeeld gebruik.

 Tips & tricks per type ruimte

Er zijn een aantal gelijkaardige algemene richtlijnen/wetmatigheden die voor alle type ruimtes gelden:

  • Laat persoonlijke spullen van de school of vanleerlingen opbergen.
  • Laat waardevolle of delicate toestellen opbergen. (Zoals bijvoorbeeld de afstandsbediening van een beamer)
  • Aparte gebouwdelen (of losstaande gebouwdelen met afgesloten tussendeuren) zijn makkelijker beheersbaar en lenen zich beter tot openstelling.
  • De school moet de ochtend na de openstelling zeker met de lessen kunnen beginnen. Dit betekent dat de ruimte teruggezet moet worden in standaardopstelling (zie hoger) en de gebruiker alles proper achterlaat.

 

Inkomhal

De inkomhal of ingang van een school is de ideale plek om een infobord te hangen. Hierop kan de planning geafficheerd worden van de gedeelde ruimtes, schoolvakanties en contactpersonen per organisatie. Uiteraard ook een contactpersoon voor het gebouw, die je kan bellen in geval van nood.

Ik het kader van openstelling is het wenselijk om duidelijke signalisatie te maken (zie lager) zodat de gebruikers en of de ouders van de gebruikers snel op de juiste locatie terecht komen. Indien er verschillende gelijkaardige ruimtes zijn in één gebouw is het aangewezen om deze een naam of nummer te geven, zodat de gebruiker die kan terugvinden op een signalisatieplan.

 

Leslokaal

Klaslokalen worden na de schooluren ook meer en meer gebruikt als vergaderruimte voor verenigingen, repetitieruimte voor koren, leslokalen voor tekenacademie of muziekschool, enz.. We maken een onderscheid tussen verschillende onderwijsniveaus :

  • Een lokaal in het kleuteronderwijs : Deze lokalen zijn niet ideaal voor openstelling, ze zijn immers onderhevig aan strenge veiligheidsnormen.
  • Een lokaal in het basisonderwijs : Deze lokalen beschikken over kleiner meubilair en zijn dus enkel geschikt voor kinderen. Men kan er bijvoorbeeld naschoolse muziek- of tekenles laten doorgaan.
  • Een lokaal in het secundair onderwijs : Deze lokalen beschikken over normaal meubilair en zijn bijgevolg zowel geschikt voor kinderen als volwassenen. Dit voor activiteiten zoals bijvoorbeeld taal- en avondonderwijs.

Let op! Je betreedt de habitat van scholieren. Een lokaal is vaak gepersonaliseerd door haar leerlingen. Als gebruiker dien je dit te respecteren, laat alles in oorspronkelijke staat enpositie.

 

Polyvalente ruimte/Refter

Zowel een polyvalente ruimte als een refter kunnen gebruikt worden als tentoonstellingsruimte. Om te beletten dat muren beschadigd raken, adviseert men om een ophangsysteem te bevestigen aan de muren. Dit systeem bevat een metalen profiel waaraan metalen staven ingehaakt kunnen worden. Per staaf kan je dan één of meerdere werken ophangen zonder gaten in de muur te boren.

Deze ruimtes worden vaak ook gebruik als vergaderruimte, voor een lezing, een quiz of misschien zelf een filmvoorstelling. Wat voor verenigingen altijd handig is, is om een beamer en scherm te hebben op locatie. Het is al dan niet te overwegen om samen met de gemeente dit aan te kopen en de kosten delen.

Bij gedeeld gebruik worden stoelen en tafels vaak verschoven. We raden u aan om een foto te nemen van de standaardopstelling van de ruimte en dit te afficheren in de ruimte (zie hoger rond afspraken materiaal en meubilair).

 

Sint Lodewijscollege – Brugge – Eén van de grootste secundaire scholen in Brugge is een open school, een trefpunt voor sport, cultuur, reflectie en wetenschap. In oktober 2009 werden nieuwe grote bouwwerken binnen het Sint-Lodewijkscollege aangevat voor een nieuwe polyvalente vleugel. Deze omvat onder andere een auditorium met 400 zitplaatsen, een bibliotheek geïntegreerd in een open leercentrum en een aantal kantoren. De werken werden afgerond in het voorjaar van 2013.

De school heeft een zeer duidelijke visie over haar maatschappelijke rol als brede school. Ze biedt  naschoolse cursussen aan, heeft een uitgebreide bibliotheek.

Naar aanleiding van een Vlaamse subsidie voor sportvloeren biedt de stad een prefinanciering en een dossierbehandeling aan in ruil voor een overeenkomst van medegebruik.

De loopduur van het medegebruik en de beheersafspraken worden opgenomen in de overeenkomst. Huurprijs die de stad betaalt moet de gebruikskost, aansprakelijkheid en het toezicht financieren.

Het regelen van de verschillende medegebruikers wordt door de stad georganiseerd. Deze overeenkomst biedt beide partijen duidelijkheid en zekerheid. Dit systeem werd voor 2 scholen in de stad toegepast.

 

 Sportzaal

Elke sport heeft zijn eigen belijning, maar voor recreatief sporten is het vaak genoeg om een vierkant of rechthoek te hebben. Het kan interessant zijn om een veld samen te stellen waar verschillende lijnen in verschillende kleuren staan. Zo kan de sporter zijn eigen veld samenstellen.

De school gebruikt haar sportzaal voornamelijk overdag, dus bij daglicht. Als een sporthal gedeeld wordt na de schooluren is het (zeker in de winter) al snel donker, voorzien dus voldoende verlichting.

Kleedkamers zijn voorzien van kluisjes, zodat ze door verschillende tegelijk gebruikt kunnen worden. Om ruimte besparen kunnen kluisje onder zitbanken gemonteerd worden.

 

Bergruimte

Er is vraag naar voldoende bergruimte om ordelijk goederen te kunnen stapelen. Indien mogelijk gecompartimenteerd, en per gebruiker gemakkelijk af te sluiten.

Een school in Gent gebruikt een openbaar gebouw als infrastructuur en deelt daarbij enkele lokalen voor het personeel. Hier wordt gewerkt volgens een clean desk principe.

Voorbeeld uit Denemarken: In de gedeelde ruimtes worden kasten voorzien waar de verschillende gebruikers eigen bergruimte hebben die ze kunnen afsluiten, worden mobiele meubels voorzien en een goed afspraken kader naar hoe de ruimte achtergelaten dienen te worden. Ook in de Basisschool de Mozaïek in Gent, wordt flexibel meubilair ingezet om hun refter breed inzetbaar te kunnen maken voor DKO, moederpraatgroep, ateliers, etc.

 

Sanitaire voorzieningen

Sanitaire ruimtes worden doorgaans vaker vuil achtergelaten door de gebruiker. Men adviseert om dit tegen te gaan door kuisgerief ter beschikking te stellen van de gebruiker. Stel niet meer sanitair open dan nodig is.

 

Circulatie & signalisatie

Een eenvoudig circulatieplan kan gastgebruikers helpen om snel hun weg te vinden door het gebouw (en dus ook te voorkomen dat gastgebruikers zich op niet toegelaten zones begeven). Dit staat los van de pictogrammen en het evacuatieplan gevraagd door de brandweer. Bij een optimale circulatie en signalisatie voor het delen van schoolinfrastructuur komt het er op neer van duidelijkheid te scheppen en de schriftelijke afspraken ruimtelijk te vertalen.

Onder gepaste signalisatie verstaan we :

  • Plattegrond van het gebouw met aanduiding van gedeelde ruimtes :
    • Gangen (te onderhouden door school/vereniging)
    • Sanitair
    • Lokalen en polyvalente ruimtes krijgen een naam of nummer zodat je je makkelijk kan oriënteren.
    • Speelplaats of buitensportterrein (al dan niet met concrete afbakening)
    • Sporthal
    • Bergruimte
  • Signalisatie : Bordjes die de richting aanduiden van gedeelde ruimtes, of die aangeven om welke ruimte het gaat. Soms gaan lokalen niet op slot. Om te voorkomen dat onbevoegden deze lokale betreden heeft een vereniging die tijdens de schoolvakantie gebruik maakte van de infrastructuur van campusschool Wingerd in een gang de deuren met lint afgebakend. Zodat speelpleinkinderen visueel een onderscheid kunnen maken tussen toegelaten ruimte en niet-toegelaten ruimte.
  • Circulatie aangeduid op de plattegrond, geeft aan langs waar verenigingen de school kunnen betreden tijdens of na de schooluren.

Dit is vooral nuttig bij schoolgebouwen die moeilijker te ‘lezen’ zijn door een buitenstaander. Denk aan bijvoorbeeld de campusschool.